فن کویل چیست؟ معرفی انواع فن کویل گرین

سیستم فن کویل از یک فن یا همان دمنده و یک کویل تشکیل شده‌است. کویل معمولاً از لوله‌های مسی با پره‌های آلومینیومی ساخته شده‌ است.

فن کویل ها یکی از مهمترین اجزای سیستم های تهویه مطبوع تمام آب محسوب شده و برای کاربری های مسکونی، اقامتی (هتل ها، متل ها و…)، بیمارستانی، اداری و تجاری قابل استفاده می‌باشند. فن کویل ها به عنوان دستگاه های توزیع هوای سرد یا گرم مورد بهره برداری قرار می گیرند. یکی از ویژگی‌های فن کویل ها این است که استفاده از آن ها در کنار انواع چیلر ها (چیلرهای تراکمی و یا جذبی) امکان پذیر می‌باشد.

امروزه فن کویل ها از نظر محل نصب و نوع کاربری، در طرح های مختلفی به شرح زیر ساخته شده و به بازار عرضه می گردد.

  • کاستی یک طرفه
  • کاستی چهار طرفه
  • سقفی و زمینی
  • دیواری
  • سقفی توکار
  •  کانالی

فن و الکتروموتور: جهت به گردش در آوردن هوای فضای مورد تهویه می باشد.

کویل حرارتی: جهت ایجاد تبادل حرارتی بین هوای قابل تهویه و آب در گردش داخل کویل مورد استفاده قرار می گیرد.

شیر هواگیری دستی: جهت سهولت در تخلیه ی هوای داخل کویل بکار گرفته می شود. (وجود هوا در کویل مانع از جریان یافتن آب درون آن شده و علاوه بر ایجاد صدا، عملکرد فن کویل را مختل می نماید).

فیلتر قابل شستشو: جهت فیلتراسیون هوای در گردش استفاده می شود.

سینی درین: جهت جمع آوری و تخلیه آب تقطیر شده ناشی از تعریق کویل سرمایشی و جلوگیری از بروز خسارت به دیوارها و سقف های کاذب مورد استفاده قرار می گیرد.

پلنیوم باکس: محفظه ای است که فن ها و الکترو موتور را در بر گرفته و قابلیت نصب فیلتر در فن کویل را فراهم می سازد. وظیفه پلنیوم باکس این است که کلیه هوای برگشتی از فضای قابل تهویه را به سمت فیلتر هدایت کرده و از ورود هوای غبارآلود و غیر بهداشتی سقف های کاذب به داخل فضا جلوگیری نماید.

بهترین حالت در فرآیند تهویه مطبوع این است که گردش هوا در فضای مورد تهویه به هیچ عنوان متوقف نشود، به همین جهت اصولی ترین روش کنترل ظرفیت در فن کویل ها، تغییر مقدار گذر آب درون کویل می باشد.

در این روش می بایست از شیرهای برقی دوراهه و یا سه راهه مانند شکل زیر به همراه یک کنترل کننده دما استفاده نمود. این روش معمولا در پروژه هایی که توقف گردش هوا باعث ایجاد مشکل می شود(مانند مراکز درمانی و آزمایشگاهی) مورد استفاده قرار می گیرد.

اما برای کاربری هایی که حساسیت فوق را نداشته باشند از روش تغییر دور و یا خاموش و روشن کردن فن دستگاه توسط ترموستات های مرسوم استفاده می شود.

فن های پلاستیکی از جنس پلی آمید بوده و با نصب الکتروموتورهای کم صدا و طراحی صحیح پایه موتور موجب می گردد که دستگاه با حداکثر هوادهی و حداقل صدا مورد استفاده قرار گیرد.

دقت در ساخت و بالانس فن های پلاستیکی و عدم استفاده از فن های فلزی عاوه بر اینکه از وزن دستگاه می کاهد، ضمن حفظ استحکام کافی، از مشکلات مربوط به لرزش نیز پیشگیری می نماید.

همچنین با کاهش توان الکترو موتورها از مصرف برق و هزینه های مربوطه کاسته می شود.

محاسبه ظرفیت فن کویل امری ساده و در عین حال زمان بر است و پارامترهای زیادی مانند ارتفاع از سطح دریا، دمای هوای ورودی و خروجی فن کویل، دمای آب ورودی و خروجی فن کویل، رطوبت نسبی محیط و … در تعیین ظرفیت آن تاثیرگذار هستند.
ظرفیت فن کویل را به دو روش محاسبات مهندسی، محاسبات سرانگشتی می توان بدست آورد. در روش محاسبات مهندسی تمام مشخصات فیزیکی ساختمان و هوای محیط داخلی و خارجی باید در دسترس باشد. (مشخصاتی مانند جنس دیوارها، درها، پنجره ها، ضریب هدایت حرارتی آنها، کاربری ساختمان، تعداد افراد، نوع فعالیت افراد در محیط، تجهیزات گرمازای نصب شده در محیط و …) اما از آنجایی که در عمل دسترسی به تمام این اطلاعات برای ساختمان های قدیمی و بدون مستندات مهندسی دشوار است، به همین جهت در این ساختمان ها محاسبه ظرفیت فن کویل به صورت سرانگشتی انجام می پذیرد.

روش محاسبات مهندسی:

قدم اول محاسبه بار برودتی ساختمان است. این کار معمولا توسط مهندسین مشاور تاسیسات مکانیکی انجام می شود.
با داشتن بار برودتی ساختمان، حجم هوادهی فن کویل قابل محاسبه خواهد بود. برای این منظور از فرمول زیر استفاده کنید یا از محاسبه گر آنلاین بار برودتی ما استفاده کنید.

که در آن:
Q : بار برودتی ساختمان بر حسب بی تی یو بر دقیقه  Btu/min
M : دبی هوای فن کویل بر حسب فوت مکعب بر دقیقه cfm
Cp : گرمای ویژه هوا در فشار ثابت که عددی ثابت معادل ۰.۲۴Btu/Lb. ᵒF است.
ΔT : اختلاف دمای بین هوای ورودی و خروجی فن کویل بر حسب درجه فارنهایت
(برای محاسبه دبی هوا بر حسب cfm ، می بایست گرمای ویژه هوا را در جرم حجمی هوا ضرب نماییم. جرم حجمی هوا ۰.۰۷۵Lb/ft³ است. بنابراین حاصل ضرب آن، معادل۰.۰۱۸Lb/ft³ می باشد.)

از این رو می توان فرمول فوق را به شکل زیر ساده کرد: